Akıllara Durgunluk Veren Yazı

(Kıyamet/16) لَا تُحَرِّكْ بِه۪ لِسَانَكَ لِتَعْجَلَ بِه

Acele. Ötede olanı ânından evvel beri getirme telaşı. Böyle de tanımı görmemişsinizdir. Acele, insanın yaratıldığı malzeme. Hamurumuzda var yani. İnsanın nisyan köküne telmihle, "unutmak da aceledendir" diye tefsir etsek nasıl olur? Güzel olur gibi. Göklerin ve yerin dahi altı günde yaratıldığını düşününce aceleciliğimizin gerçekten küstahça olduğu âşikâr oluyor. (Bu yazıyı yazarken namaz arası verip abdest almaya gidiyordum ve koşarak odamdan çıktım, bir öğrenci selam verdi ve "Hocam aceleniz var galiba ben tutmayım sizi" dedi. "Şu yazıyı bitirince acelem kalmayacak" diyemedim. "Ne yüzümüze vuruyorsun! Yapamadığımız şeyleri yazdığımızı?" da diyemedim.)
"Tîz-reftâr olanın pâyine dâmen dolaşır
Erişir menzil-i maksûduna âheste giden"
-İbrahim Hâtemî
Aşırı hızlı, telaşla yürüyenin eteği ayağına dolanır. Hedefine âheste, yavaş ve temkinli giden ise menziline selametle erişir. Biz ise yürüyen merdivende koşuyor, sağ şeritte durmaya tahammül edemiyoruz. Halbuki devenin su içtiği gibi su içen, kırk öksüzle bir mağarada kalmış gibi yemek yiyen kınanmıştır geleneğimizde. Öyledir, yüzmeyi bilse dahi hırçın birkaç dalgada eli ayağına dolaşıp çırpınan batar. Suyu hızlı doldurmak istediğinde sürahi kapak tarafından taşar. O zaman, üç yudumda, oturarak.
Oruç anlamını iftarla kazanır. Mümin güneşin batmasını beklemek zorundadır. Allah için beklemenin en güzel tezahürlerinden biridir. Namazını aceleyle kılan birini Efendimiz Hazretleri (sallallahu aleyhi vesellem) 3 kez uyarıp namazı iade etmesini buyurmuştur. Namazda acele etmek, huzurda olduğunun farkında olmamak demektir. Bırak namaz esnasını, selam verdikten sonraki kalkışımız kısa mesafe koşucularını kıskandırır. Öyle olmasa da, Allah'ın huzurunda bulunmaktan huzursuzluk duyduğumuz manasını gizler içinde bu tavrımız. Namazlardan sonra oturuş vaziyetini bozmadan yapılması gereken zikirler şimdi oturdu zihnimde. "Vâkıf" olmak için "namaza durmak" gerekirmiş, bilemedik.
"Dua edenin istediği verilir." buyurur Rasulullah. Ancak bir şartla; kişi istediği şeyde acele edip "ben dua ettim de Rabbim vermedi" demedikçe. İnsanın şerri de hayrı istediği gibi istemesi ne kadar korkunç. Mecelle kaidesidir: "Bir şeyi vaktinden evvel aceleyle elde etmek isteyen kimse, onun mahrumiyetiyle cezalandırılır". Mirasına bir an önce konmak için mûrisini öldüren vâris, mirastan tamamen mahrum bırakılır.
Tahammülü unuttuk. Evet, doğum oranlarının azalmasını kastediyorum. Bu dönemde kim kimi 9 ay bekler? Ama beklemenin varoluşa dokunan bir tarafı var. Bu yüzden âşık ol demişti Fethi Gemuhluoğlu. Aşk insana aşkın olanı beklemeyi öğretir. Vuslat anlamını hicranla kazanır. Rahmân'ın rahmetinden ümit kesilmez. Dokuz ay anne karnında dünyaya inmeyi bekler insan. Konuşmayı bekler, yürümeyi, koşmayı bekler. Sevmeyi, sevilmeyi bekler. Beklenilen, beklediğimiz zaman anlamını tamamlar. Sonucun değil sürecin, zaferin değil seferin önemini kavratır bize beklemek. Yoksa sonuca ulaşmak için her yolu mübah görenler, süreci aceleyle ve kötülükle baltalamakta bir beis görmeyeceklerdir. "Salt hedefe yönelmişlik, hedefe varmak için aşılması gereken mekansal aralığı aşılması gereken bir engele dönüştürür. Salt hedefe yönelmek aradaki mekanı bütün anlamından yoksun bırakır. İçini boşaltarak kendi başına bir değeri olmayan bir koridora çevirir". (Adem İnce'nin "Beklemeye Övgü" kitabından, sayfasını atarım bi ara, arkamdan atlı kovalamıyor ya, bu beklemek değil üşengeçlik)
Zaman kazanmak için yaptığımız şeyler, gerçekte bize ne kazandırıyor? Hızlandıkça zamandan mı tasarruf ediyoruz sağlığımızdan mı? Bizi hızlandıran ve işimizi kolaylaştırmayı hedefleyen her gelişmenin bizden bir şeyler götürdüğüne inanıyorum. Saçını makineyle hızlı kurut, yemeğini mikrodalga ile hızlı ısıt, videoyu 3x'de izle, 3'ü bir arada granül kahve, hazır çorba, otonom sürüş, yapay sunuş... İntizardan tasarruf olmaz, diyelim öyleyse.
Kendime not: Bildirimleri kapa. Biraz da bildirilmemiş ol. Hasbihali yakala. İlla konuşmak değil ki hasbihal? Birlikte susmanın da bir eylem olduğunu bil.
Bir şeyi teenniyle yapmanın zevkine vardığımız zaman, yaşadığımızı hatırlayacağız. İnsan, ne için yaşadığını hatırlamamak için hızlanıyor biraz da. Dursa düşünecek, düşünse hatırlayacak... Öleceğini. "Ölüyoruz demek ki yaşanılacak."
Zamanın debdebesine karşı teenni ile direnelim. Çağın hengamesinde yaratılışı tefekkür edelim. Şehrin keşmekeşinde kuşları dinlemeye tevakkuf edelim. Kaçalım curcunadan, dembedem demlenmek için. Yaşamın izdihamında temaşa edelim güzellikleri. Peyderpey eyleyelim, eyleyeceğimizi...
Kasisleri yavaş geçelim diye kasas anlatmış Rabbim. Yüzlerce virajı olan hayatımızda, "yavaş!" uyarılarına uymadan "dönüyoruz". İnnâ lillâhi ve innâ ileyhi râciûn.


Yorumlar